Nieuwsbrief DividendRadar

 

Wat spot onze DividendRadar?

 

Geachte heer/mevrouw,

De Coronacrisis heeft een onvoorstelbaar bloedspoor door de financiële markten getrokken, laat daar geen misverstanden over bestaan. Het is uiteraard nog veel te vroeg om de gevolgen van de uitbraak van het Coronavirus in te schatten. In de komende weken en maanden zal duidelijk worden welke impact het virus heeft op de economie. Het maken van voorspellingen omtrent de economische evolutie heeft voorlopig veel weg van koffiedik kijken. Zowat alle economen verwachten een recessie, maar naar de omvang daarvan is het voorlopig gissen. Veel bedrijven in de regio Asia Pacific, en dan op de eerste plaats in China, hebben vanwege de vrees voor besmetting de productie stopgezet. Sinds enkele dagen is dat ook in Europa gebeurd. Als gevolg daarvan ondervinden veel Europese fabrieken toeleveringsproblemen, waardoor ze andere bedrijven meesleuren om op hun beurt hetzelfde te doen. Eén en ander blijft uiteraard niet zonder gevolgen voor de bedrijfsresultaten.

 

Consumentenuitgaven kunnen onder druk komen te staan

Omdat het een toeleveringsproblemen betreft, heeft de Europese Centrale Bank maar weinig mogelijkheden om de situatie recht te zetten. Het verlagen van de basisrente, voor zover dat nog mogelijk is, ondersteunt meestal de economie maar de impact van zo’n maatregel lijkt in dit geval beperkt. Daarnaast zal Corona ook leiden tot een forse terugval in de consumentenuitgaven, wat een vertragend effect heeft op de economie. Concreet blijven de consumenten dus afwachtend, zodat ze belangrijke aankopen uitstellen tot een nog onbepaald punt in een verdere toekomst. Uiteindelijk kan de verwerkende industrie, die sowieso al een moeilijke periode beleeft, nog verder verzwakken. Chris Williamson, econoom bij IHS Markit, vreest dat dit de Europese economie over de rand van een (zware?) recessie zal duwen. Een spijtige zaak, want de IHS Markit’s Purchasing Managers’ Index was terug gestegen tot het hoogste niveau in een jaar. Dit nadat vorig jaar geen goed jaar was voor de Europese economie. Die werd dus afgeremd op een moment dat ze al kwetsbaar was.

 

Hebben de centrale banken nog veel bewegingsruimte?

In normale omstandigheden bestrijden de centrale banken een periode van economische terugval door het rentewapen te hanteren. De basisrente wordt verlaagd totdat de economie een bodem bereikt en opnieuw begint te groeien. Het valt echter te betwijfelen of dit recept in de huidige omstandigheden wel zal werken. De geschiedenis leert dat in geval van de komst van een recessie de basisrente met ongeveer 500 basispunten moet worden verlaagd om het tij te doen keren. Dergelijke ruimte is nergens in de wereld nog beschikbaar. De Amerikaanse basisrente bedraagt momenteel na de recente renteverlagingen 0% tot 0,25%, in Europa en Japan staat de basisrente op nul. Verschillende economen waarschuwen dan ook dat de centrale banken weinig andere keuzemogelijkheden hebben dan de rente verder onder nul te duwen. Europa is inmiddels al gewend aan negatieve rentevoeten, de Verenigde Staten moeten er nog aan gewend raken.

 

De waarschuwing van Mark Carney

In dat verband moet de waarschuwing van Mark Carney, gouverneur van de Britse centrale bank, ernstig genomen worden. Carney is van mening dat de politiek van de centrale banken haar limieten heeft bereikt. In een interview met de Financial Times verklaarde de afscheidnemende centrale bankier dat er wereldwijd veel minder munitie beschikbaar is om een recessie te bestrijden. In die situatie zal op korte of middellange termijn geen verandering komen. Carney aarzelde overigens zelf niet om de basisrente in zijn land met 50 basispunten te verlagen. De basisrente in het Verenigd Koninkrijk staat nu op 0,25%, zodat er ook daar weinig ruimte is om de rente nog verder te laten zakken.

Wat is dan wel de oplossing?

 

Regeringen moeten consumptie stimuleren

Christine Lagarde, die Mario Draghi heeft opgevolgd als hoofd van de Europese Centrale Bank, heeft een grotere rol toebedeeld aan de overheden. Landen die zoiets aankunnen, moeten de binnenlandse consumptie stimuleren door overheidsuitgaven. Het valt echter nog te bezien of deze oproep beantwoord zal worden. Er wordt in dat verband op de eerste plaats naar Duitsland gekeken. De macro-economische indicatoren die de afgelopen maanden over de Duitse economie gepubliceerd werden, lieten weinig ruimte voor optimisme. De Duitsers hadden al voor het uitbreken van het Coronavirus met een sterke economische groeivertraging af te rekenen en de situatie is sindsdien uiteraard alleen maar erger geworden. Het ziet er naar uit dat Duitsland uiteindelijk weinig andere mogelijkheden zal hebben dan de binnenlandse consumptie te stimuleren, wat het herstel van de Europese economie kan helpen bespoedigen. En dat is nodig ook.

 

Op weg naar een lange periode van stagnatie?

Het uitbreken van het Coronavirus kwam er op een moment dat de Europese economie op een keerpunt leek te staan. Die economie had een moeilijke periode achter de rug en herstel hing in de lucht. Dat herstel dreigt echter gestopt te worden door de wereldwijde verspreiding van het Coronavirus, een verspreiding waarvan de economische gevolgen nog niet duidelijk zijn. Die gevolgen zullen pas op langere termijn meetbaar zijn. Vooral om de Italiaanse economie maken de economen zich zorgen. Dat land was al de achillespees van Europa en de Coronacrisis heeft de situatie alleen maar verergerd. Het land werd hard geraakt door de uitbraak van het virus. Daardoor dreigt de Italiaanse economie in een lange periode van stagnatie te belanden, waarbij een situatie zou opduiken die nog erger is dan die in Japan.

 

Europese economie kan in de komende 10 jaar blijven kwakkelen

Maar in de rest van Europa ziet het plaatje er niet veel beter uit. Vooral de verwerkende industrie dreigt in een nog dieper dal te worden geduwd, op de eerste plaats in Duitsland. Carsten Brzeski, Bert Colijn en Inga Fechner, het economenteam van ING, waarschuwt dat de Europese economie in de komende 10 jaar kan blijven kwakkelen. De vooruitzichten zagen er al niet schitterend uit voor het uitbreken van de Coronacrisis, maar sindsdien zijn ze alleen maar verslechterd. Volgens het team van ING zou het groeipotentieel van de economie in de eurozone over de komende 10 jaar minder dan 1% bedragen, ten opzichte van 1,4% in de voorbije 10 jaar. De kans bestaat echter dat dit verwachte groeipercentage nog naar beneden aangepast zal moeten worden, maar het tij kan nog gekeerd worden. Wanneer centrale banken en regeringen samen de schouders zetten onder de problemen die zich aandienen, kan de Europese economie sneller dan verwacht herstellen. En dat zal onvermijdelijk ook het sentiment op de beurzen ondersteunen.

 

Wat zeggen de economen en analisten?

Het leek ons, tegen de achtergrond van de Coronapaniek, interessant om de meningen van enkele economen en analisten op een rijtje te zetten, kwestie van de zaken in het juiste perspectief te zien.

 

De Coronacrisis treft dus zowel de vraag- als aanbodzijde van de economie

KBC Economics verlaagde de vooruitzichten voor de economische groei omdat de coronacrisis een tijdelijke, maar sterke economische terugval zal veroorzaken in 2020. De economen van KBC verwachten een geleidelijk herstel eind 2020 en in 2021, terwijl de vooruitzichten voor de wereldeconomie op lange termijn behouden blijven. KBC verwacht een gesynchroniseerde terugval van de economische groei in alle Europese landen, in de veronderstelling dat de virusverspreiding zich overal aan snel tempo zal voortzetten. De omvang van de terugval per land is afhankelijk van een aantal factoren. Daarbij wordt rekening gehouden met het belang van toerisme, de integratie van landen in Europese en wereldwijde productieketens, de beschikbaarheid en kwaliteit van de medische dienstverlening en de beschikbare budgettaire ruimte om de economische impact te verzachten. De logistieke uitdagingen door de sluiting van grenzen en onderbrekingen in transportkanalen wegen bijkomend op de groeivooruitzichten. Tot slot wordt vastgesteld dat in alle Europese landen de binnenlandse consumptie drastisch daalt, enerzijds door de quarantainemaatregelen en anderzijds door een terugval in het consumentenvertrouwen. De Coronacrisis treft dus zowel de vraag- als aanbodzijde van de economie.

 

Corona als schaamlapje

Hoofdeconoom Jan Van Hove van KBC Asset Management, merkte op dat het Coronavirus nu door de Amerikaanse centrale bank, door bedrijven en door de beleidsmakers wordt ingeroepen als verantwoording voor alles wat misloopt of anders moet. Corona zal bovendien nog vaak worden ingeroepen als schaamlapje voor andere gemaakte fouten. We horen volgens Van Hove bedrijven aankondigen dat hun omzet zal dalen, hun aangekondigde doelstellingen niet meer haalbaar zijn of hun eerdere plannen worden herzien. Vaak geldt de opmars van het Coronavirus dan als een excuus. Het virus heeft ongetwijfeld een impact, maar in veel gevallen ligt de oorzaak volgens Van Hove bij structurele problemen zoals overdreven of ongepaste investeringen, een falende strategie (zoals gebrek aan digitalisering) en liquiditeits- of solvabiliteitsproblemen. Corona is in een aantal gevallen niet de oorzaak van de problemen, maar de aanleiding om het probleem boven water te laten komen. Vanuit economisch perspectief moeten we volgens Van Hove aanvaarden dat de Coronacrisis een economische schok van buitenaf is. Dat leidt tot winnaars en verliezers, bij landen en bij bedrijven. Dat de Coronacrisis bedrijfseconomisch slachtoffers zal veroorzaken, is een spijtige zaak op microniveau, maar op macroniveau geeft dat nieuwe zuurstof aan de wereldeconomie in de vorm van bijvoorbeeld marktopportuniteiten of meer beschikbare werknemers. De wereldeconomie zal daar sterker uitkomen, aldus de hoofdeconoom van KBC Asset Management.

 

Een inhaalbeweging op komst?

Ook Harm Laitem van Degroof Petercam probeert de zaken in perspectief te zien. Toen duidelijk werd dat het Coronavirus zich buiten China had verspreid, gingen de beurzen onderuit en daalde het rendement van de staatsobligaties. Op korte termijn zijn de economische gevolgen van het virus aanzienlijk, zo stelt Laitem. De indijkingsmaatregelen leiden namelijk tot een vertraging. Maar eens we van het virus zijn verlost, zal allicht een inhaalbeweging volgen. De uitbraak van het virus kwam op een moment dat de wereldeconomie tekenen van herstel begon te vertonen. Sommige belangrijke voorlopende indicatoren van de economische activiteit suggereerden inderdaad dat de wereldwijde economische groei lichtjes zou opveren tijdens de eerste jaarhelft. Het Coronavirus heeft de kaarten echter grondig door elkaar geschud: de economische impact er van is aanzienlijk. Alleszins toch op korte termijn. De economische gevolgen van het virus zijn intussen al voelbaar. Concreet verwacht Harm Laitem een aanzienlijke daling van de activiteiten in de eerste jaarhelft (vooral in China) en een heropleving tijdens de daaropvolgende kwartalen. Boven dit basisscenario hangt weliswaar een waas van grote onzekerheid. Toch denken Laitem en zijn team dat de economie slechts tijdelijk hinder zal ondervinden van het Coronavirus.

 

De impact van de sociale media

Tot slot laten we ook even Velthuyse Mulder Vermogensbeheer aan het woord. Door de lage rentestand zijn veel mensen overgestapt van sparen naar beleggen. Natuurlijk weet iedere belegger wel dat je op weg naar je beleggingsdoel met tussentijdse koersverliezen geconfronteerd kunt worden. Maar voor sommige beleggers zullen de recente heftige koersreacties een nieuwe ervaring zijn. Daar komt bij dat juist in deze tijd van alom tegenwoordige social media ieder nieuw feit tot gigantische proporties kan worden opgeblazen, met voortdurende updates over het aantal ziektegevallen, enzovoort. Handelen op basis van het opgeklopte nieuws en de slechtst mogelijke scenario’s is voor de onervaren belegger een enorme valkuil. Het risico bestaat dat de emotie het wint van de ratio. Want zoals het er nu naar uitziet, zal het aantal Coronaslachtoffers niet heel veel meer zijn dan bij een ‘gewone’ griepepidemie. Uiteraard is ieder slachtoffer er een teveel, maar voor beleggers is het zaak geen slachtoffer te worden van de eigen emotie en bijvoorbeeld in paniek alles te verkopen of te laten verkopen. Dat was ook bij vorige uitbraken van nieuwe griepvirussen niet verstandig, omdat de aandelenkoersen vaak snel herstelden. Velthuyse Mulder verwijst in dat verband naar SARS en de vogelgriep. Het is onvermijdelijk dat het Coronavirus – tijdelijk – gevolgen heeft voor de ontwikkeling van de wereldeconomie, maar dat neemt niet weg dat er ook nu ruimte is voor winstgroei van beursgenoteerde bedrijven. Hoe lang de huidige onzekerheid nog voortduurt, valt moeilijk te voorspellen. De huidige onrust verandert echter niets aan de onderliggende analyses en calculaties op basis waarvan de economen van deze vermogensbeheerder hun beleggingskeuzes maken. Lagere waarderingen op de beurs bieden volgens Velthuyse Mulder Vermogensbeheer kansen om de posities in kwalitatief sterke bedrijven te vergroten, of om deze toe te voegen aan de portefeuille. Een boodschap die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.

 

Wat betekent dat voor individuele aandelen?

Het heeft in deze barre tijden weinig zin om aandelen individueel te bekijken. De algemene trend is immers duidelijk: de verliezen worden over een breed front geleden. Dat die verliezen aanzienlijk zijn, hoeven we u ongetwijfeld niet te vertellen. Op sommige dagen vond een heus bloedbad plaats, waarbij sommige beurskoersen in sneltreinvaart naar omlaag gingen. Eerlijk is eerlijk: wijzelf hebben nog nooit een slachtpartij van dergelijke omvang gezien. De beurskrach van 1987 is er misschien mee te vergelijken, maar toen bleven de verliezen hoofdzakelijk beperkt tot één dag. Ditmaal zagen de beleggers tot hun stomme verbazing de koersen bijna dag op dag dalen. 

Kwaliteitsaandelen werden meedogenloos in de maalstroom meegesleurd waardoor dividendrendementen soms opliepen tot 15%. Vooral de financiële sector werd hard getroffen door de Coronapaniek. De oliesector is op zijn beurt de kop van jut en dat had uiteraard te maken met de forse prijsval op de oliemarkt. Zelfs defensieve aandelen zijn zonder pardon afgestraft. Hier en daar waren er zeldzame uitzonderingen die tegen de stroom in hoger gingen. Zo’n uitzondering was Flow Traders. Dit bedrijf is gebaat bij bewegingen op de financiële markten, het maakt niet uit in welke richting die beweging gebeurt.

Hoe ver zal de daling op de beurzen reiken? Dat valt onmogelijk te voorspellen. Vast staat in ieder geval dat we in een berenmarkt zijn beland. We spreken van een berenmarkt wanneer een bepaald aandeel of beursindex vanaf de piek 20% van zijn waarde heeft verloren. Er zit nogal wat variatie op de duurtijd van zo’n berenmarkt, evenals de verliezen opgetekend in de periodes dat ze duurt. De berenmarkt van 2008-2009 duurde maar kort: anderhalf jaar van november 2007 tot maart 2009. De Dow Jones verloor in die tijdspanne zowat de helft van zijn waarde. Als vergelijkingspunt kan de dotcom crisis worden gebruikt, deze teisterde de beurzen eind vorige en begin deze eeuw. Het uiteenspatten van de dotcom zeepbel was een gevolg van overdrijving van de waarderingen in de technologiesector. De berenmarkt die volgde op het uiteenspatten van de zeepbel duurde bijna 3½ jaar. Ze was langer in duur, maar matiger in omvang. De Dow Jones verloor in totaal een kwart van zijn waarde, maar krabbelde in de jaren nadien weer recht. De boodschap is dus duidelijk: aan het einde van de tunnel wacht altijd weer licht. Belangrijk daarbij is ook in dit geval de tussenkomst van de overheden, zeg maar regeringen en centrale banken.

De kern van het verhaal is dat na regen altijd weer zonneschijn komt. Op een bepaald moment heeft iedereen die wil verkopen zijn aandelen verkocht. Meestal zijn het de zwakke handen (lees: de particuliere beleggers die in paniek verkopen) die eerst uit de markt stappen. De aandelen in handen van sterke handen (lees: meestal institutionele beleggers) blijven echter zitten. Zodra de situatie stabiliseert, duiken opnieuw de eerste kopers op. En daarna kan het allemaal erg snel kan. Het herstel na een berenmark kan wat tijd vergen, want de argwaan zit er bij de belegger diep ingebakken. Paniek is altijd een slechte raadgever, maar zeker op de beurs. Een berenmarkt biedt de kans om een aandelenportefeuille te zuiveren. Minder goede aandelen worden vervangen door goede aandelen.

En dan duikt de factor rendement op in het verhaal. Heel wat centrale banken hebben de afgelopen weken hun basisrente verlaagd. Basisrente die sowieso al laag stond. Dat betekent dat beleggers op zoek naar rendement minder dan ooit terecht kunnen bij vastrentende waarden. Wie enig rendement wil op zijn spaargeld (en wie wil dat niet?) zal zijn toevlucht moeten zoeken bij aandelen met een aantrekkelijk dividendrendement. Daarbij moet opgemerkt worden dat aandelen met een dividendrendement meestal sneller herstellen na een verkoopgolf, wat ook weer mooi meegenomen is. We brengen met andere woorden een boodschap van hoop voor iedereen, zoals ook wijzelf trouwens, midscheeps geraakt werden door de verkoopgolf op de beurzen. Er komen gegarandeerd betere tijden en die kunnen dichterbij zijn dan we zelf denken. In afwachting moeten we selectief blijven wat betreft het opnemen van nieuwe aandelen in onze portefeuilles.

 

Houdbaarheid dividend

Veel van de toekomstige rendementen voor beleggers zal afhangen van de houdbaarheid van het dividend. Hoe houdbaar is dat of hoe houdbaar wil een onderneming het dividend laten zijn? Hoe vanzelfsprekend is dat dividend? Aegon (AGN) beloofde vorige week dat de dividenduitkering gewoon doorgaat. Ook Unibail-Rodamco (URW) liet op 19 maart nog weten dat er genoeg liquide middelen in voorraad zijn, waarna de uitbetaling van het interim-dividend werd bevestigd. De koers van het aandeel schoot omhoog. Maar het lijkt erop dat Unibail door de feiten is ingehaald. Nog geen vier dagen later werd met droge ogen aangekondigd dat het slotdividend werd ingetrokken. Daarmee houdt het vastgoedbedrijf ruim €700 miljoen in kas deze zomer. Ook Uitzendorganisatie Randstad schrapte maandag het slotdividend uit voorzorg. Alles om de liquiditeit te waarborgen. En dan de banken, door de sterk gedaalde koersen is het dividend soms opgelopen tot wel 10%. Maar ook hier wordt getwijfeld of deze wel doorgaan.

Dividend (lees: inkomen) blijft het uitgangspunt bij de selectie van onze aandelen. Dat dividend moet houdbaar zijn. Dat betekent dus ook dat het bedrijf houdbaar moet zijn en moet beschikken over een sterke balans. Dividend liegt niet. Wie geld moet lenen om de dividendbeleggers tevreden te houden, zal dit niet lang vol blijven houden. We nemen Shell als voorbeeld. Het dividend is heilig bij Shell, maar deze oliereus is twee keer zo hard afgestraft doordat de ruzie tussen Rusland en de OPEC de olieprijs naar beneden drukte, op het moment dat de verspreiding van het Coronavirus de beurzen begon te besmetten. Shell gaat in ieder geval flink snijden in de kosten om de financiële slagkracht te behouden. Ook is de inkoop van eigen aandelen stopgezet. Met de tussentijdse bekendmaking wil Shell laten zien dat het financieel sterk genoeg is om de huidige spanningen op de oliemarkt te kunnen weerstaan. Het bedrijf meldt onder meer dat het $20 miljoen in kas heeft.

Toch zou het zelfs voor Shell zomaar kunnen dat ze tegen wil en dank het dividend moeten verlagen. Zo kan het voor veel bedrijven noodzakelijk zijn het dividend aan de situatie aan te passen. Dit zegt echter niets over de mogelijke veerkracht van deze onderneming op termijn. Echter, nu alles in brand staat, is het moeilijk koers te bepalen. En terwijl we onze portfolio voortdurend monitoren, nemen we allesbehalve overhaaste beslissingen, tenzij hier een directe aanleiding voor is.

Meer weten over de Europese Hoog Dividend aandelen van DividendRadar, klik dan hier.

Over DividendRadar  |   Privacy  |   Disclaimer  |   Contact
Let op: Dividendradar.nl publicaties zijn uitsluitend bedoeld ter informatie. De informatie in onze publicaties en adviezen m.b.t. beleggingsposities, worden verstrekt op basis van betrouwbaar geachte bronnen en gegevens, maar zijn niet vrij van risico. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Uw gegevens vallen onder de Wet Persoonsregistratie. Dividendradar.nl verplicht zich uw persoonsgegevens uitsluitend voor eigen doeleinden te gebruiken en niet door te geven aan derden.